Saruç (veya bölgedeki yaygın adıyla üzüm basmacası), Erzincan'ın Üzümlü (Cimin) ilçesi ve köylerine özgü, başka hiçbir yörede üretimi bulunmayan son derece değerli ve geleneksel bir atıştırmalıktır.
Kaynaklar ışığında Saruç hakkında öne çıkan bilgiler şunlardır:
• Hammaddesi ve Ayırt Edici Özelliği: Saruç’un en önemli özelliği, üretiminde Türkiye’nin coğrafi işaret tescili alan ilk üzümü olan Cimin Üzümü ve yörede yetiştirilen üstün nitelikli Erzincan cevizlerinin kullanılmasıdır. Cimin üzümünün karakteristik tatlı-mayhoş aroması ile cevizin uyumu, bu ürünü benzersiz kılar.
• Geleneksel Üretim Metodu: Üretim süreci tamamen el emeğine dayalıdır ve herhangi bir teknolojik işlem (pişirme, ısıl işlem vb.) içermez. İri taneli Cimin üzümleri yıkanıp ikiye bölünerek çekirdekleri çıkarılır ve birkaç gün güneşte kurutulur. Ardından iki-üç adet kurutulmuş üzümün arasına yarım ceviz içi yerleştirilip pamuklu iplere dizilerek tekrar kurumaya bırakılır.
• Besin Değeri ve Sağlık: Saruç, içeriğindeki üzüm ve ceviz nedeniyle yüksek bir enerji kaynağıdır (100 gramı yaklaşık 542 kcal enerji sağlar). Potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir ve çinko gibi mineraller ile C vitamini (askorbik asit) yönünden oldukça zengindir. Ayrıca Cimin üzümünün özelliği gereği, tüketim sonrası kan şekerini hızla yükseltmemesi nedeniyle diyabetik hassasiyeti olanlarca da tercih edilebilir.
• Ekonomik ve Kültürel Değeri: Özellikle kış aylarında tüketilmek üzere hazırlanan bu ürün, bölgede küçük aile işletmeleri ve kadın üreticiler tarafından geleneksel yöntemlerle yapılmaktadır. Günümüzde potansiyel bir coğrafi işaret adayı olarak değerlendirilen Saruç, Erzincan mutfak kültürünün unutulmaya yüz tutmuş ancak marka değeri yüksek olan önemli bir parçasıdır.
• Piyasadaki Yeri: Kaynaklarda Saruç'un kalite özelliklerine göre kg fiyatının değişebildiği görülmektedir; güncel bir satış platformunda 500 gramlık paketi 1.200,00 TL olarak listelenmiştir.
Özetle; Saruç, Erzincan'ın verimli topraklarından gelen Cimin üzümü ve cevizin sabırla işlenerek bir ipe dizildiği, hem şifa hem de lezzet dolu bir "Anadolu enerji barı" niteliğindedir.
Bu lezzeti bir benzetmeyle açıklamak gerekirse; Saruç, Erzincan doğasının kış için hazırladığı bir mücevher kolye gibidir; ipe dizilen her bir tanesi Keşiş Dağı’nın güneşini ve toprağın bereketini bir sonraki mevsime taşır.
Saruç (veya bölgedeki yaygın adıyla üzüm basmacası), Erzincan'ın Üzümlü (Cimin) ilçesi ve köylerine özgü, başka hiçbir yörede üretimi bulunmayan son derece değerli ve geleneksel bir atıştırmalıktır.
Kaynaklar ışığında Saruç hakkında öne çıkan bilgiler şunlardır:
• Hammaddesi ve Ayırt Edici Özelliği: Saruç’un en önemli özelliği, üretiminde Türkiye’nin coğrafi işaret tescili alan ilk üzümü olan Cimin Üzümü ve yörede yetiştirilen üstün nitelikli Erzincan cevizlerinin kullanılmasıdır. Cimin üzümünün karakteristik tatlı-mayhoş aroması ile cevizin uyumu, bu ürünü benzersiz kılar.
• Geleneksel Üretim Metodu: Üretim süreci tamamen el emeğine dayalıdır ve herhangi bir teknolojik işlem (pişirme, ısıl işlem vb.) içermez. İri taneli Cimin üzümleri yıkanıp ikiye bölünerek çekirdekleri çıkarılır ve birkaç gün güneşte kurutulur. Ardından iki-üç adet kurutulmuş üzümün arasına yarım ceviz içi yerleştirilip pamuklu iplere dizilerek tekrar kurumaya bırakılır.
• Besin Değeri ve Sağlık: Saruç, içeriğindeki üzüm ve ceviz nedeniyle yüksek bir enerji kaynağıdır (100 gramı yaklaşık 542 kcal enerji sağlar). Potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir ve çinko gibi mineraller ile C vitamini (askorbik asit) yönünden oldukça zengindir. Ayrıca Cimin üzümünün özelliği gereği, tüketim sonrası kan şekerini hızla yükseltmemesi nedeniyle diyabetik hassasiyeti olanlarca da tercih edilebilir.
• Ekonomik ve Kültürel Değeri: Özellikle kış aylarında tüketilmek üzere hazırlanan bu ürün, bölgede küçük aile işletmeleri ve kadın üreticiler tarafından geleneksel yöntemlerle yapılmaktadır. Günümüzde potansiyel bir coğrafi işaret adayı olarak değerlendirilen Saruç, Erzincan mutfak kültürünün unutulmaya yüz tutmuş ancak marka değeri yüksek olan önemli bir parçasıdır.
• Piyasadaki Yeri: Kaynaklarda Saruç'un kalite özelliklerine göre kg fiyatının değişebildiği görülmektedir; güncel bir satış platformunda 500 gramlık paketi 1.200,00 TL olarak listelenmiştir.
Özetle; Saruç, Erzincan'ın verimli topraklarından gelen Cimin üzümü ve cevizin sabırla işlenerek bir ipe dizildiği, hem şifa hem de lezzet dolu bir "Anadolu enerji barı" niteliğindedir.
Bu lezzeti bir benzetmeyle açıklamak gerekirse; Saruç, Erzincan doğasının kış için hazırladığı bir mücevher kolye gibidir; ipe dizilen her bir tanesi Keşiş Dağı’nın güneşini ve toprağın bereketini bir sonraki mevsime taşır.